|
|
นิเวศวิทยาและองค์ประกอบทางเคมีของต้นลูกชิด (Arenga pinnata) ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดอยผาช้าง จ. น่าน ปีที่ 3
Ecological and Chemical Components of Sugar Palm (Arenga pinnata) in Doi Pa-Chang Wildlife Sanctuary, Nan Province
รายชื่อนักวิจัย- ผศ.ดร.เสวียน เปรมประสิทธิ์ (หัวหน้าโครงการ)
รายการเงินงบประมาณ - พ.ศ.2546 เป็นเงิน 290,000.00 บาท
| |
|
|
วัตถุประสงค์โครงการ (1) เพื่อศึกษาถึงการลักษณะทางนิเวศวิทยาและการกระจายของต้นลูกชิด ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดอยผาช้าง จ. น่าน
(2) เพื่ออนุรักษ์ต้นลูกชิดให้คงอยู่ในป่าธรรมชาติตลอดไป
(3) เพื่อศึกษาถึงโครงสร้างของป่าที่ต้นลูกชิดขึ้นอยู่
(4) เพื่อศึกษาถึงการสะสมของธาตุต่างๆ ในต้นลูกชิด
(5) เพื่อศึกษาถึงคุณสมบัติของดินในบริเวณที่ลูกชิดขึ้นอยู่
(6) เพื่อขยายพันธุ์ต้นลูกชิด
(7) เพื่อนำผลการศึกษาการขยายพันธุ์ไปส่งเสริมให้เกษตรกรไปปลูกเป็นพืชเศฐกิจ
ลักษณะโครงการ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดอยผาช้างครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของลุ่มน้ำน่านและน้ำยม ซึ่งเป็นแม่น้ำที่มีความสำคัญต่อพื้นที่เกษตรกรรมของภาคเหนือ ภาคเหนือตอนล่าง และภาคกลางของประเทศ นอกจากนี้ยังเป็นป่าเขตร้อนที่มีความหลากหลายของชนิดพันธุ์ไม้สูง มีจำนวนพันธุ์ไม้หลายชนิดที่ยังไม่มีการศึกษาถึงลักษณะทางนิเวศวิทยา อีกทั้งยังเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่า
ลูกชิด หรือ ต๋าว (Sugar palm) มีชื่อวิทยาศาสตร์ Arenga pinnata เป็นพืชตระกูลปาล์ม ลูกชิด (Arenga pinnata) ผลของลูกชิดใช้รับประทานเป็นของหวาน ซึ่งเป็นที่นิยมบริโภคของประชาชน แหล่งของต้นลูกชิดส่วนใหญ่จะขึ้นอยู่ในป่าดิบชื้น มีถิ่นกำเนิดและกระจายพันธุ์อยู่ในอินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ มาเลเซีย พม่า ลาว อินเดีย ไทย สามารถพบได้ในป่าดิบทั่วไป ในประเทศไทยพบมากที่จังหวัดกาญจนบุรี อุตรดิตถ์ พิษณุโลก แพร่ และน่าน เม็ดของลูกชิดเรียกว่า ลูกชิด ลูกต๋าว ใช้รับประทานเป็นของหวาน ลูกชิดเป็นพืชลำต้นเดี่ยว มีลำต้นขึ้นจากพื้นดินเพียงต้นเดียว ไม่มีหน่อ ลำต้นไม่มีเปลือก เส้นผ่าศูนย์กลางขนาด 30-60 เซนติเมตร เมื่อโตเต็มที่สูงประมาณ 6-15 เมตร
การศึกษาถึงส่วนประกอบทางเคมีในเชิงปริมาณธาตุต่างๆในต้นไม้นั้นส่วนใหญ่จะมุ่งศึกษาในวงจำกัดเฉพาะธาตุอาหารที่จำเป็นต่อพืช คือ ธาตุอาหารหลักและธาตุอาหารรอง (macro- and micro elements) นักวิจัยบางท่านกล่าวว่ามีธาตุอีกหลายธาตุที่จำเป็นต่อขบวนการทางชีวเคมีของพืช อย่างไรก็ตามยังไม่มีการศึกษาหรือค้นพบ ซึ่งจำเป็นจะต้องมีการศึกษาต่อไปและจำนวนธาตุอาหารรองที่จำเป็นต่อขบวนการทางชีวเคมีของพืช ในปัจจุบันนี้จำนวนชนิดพืชที่มีการศึกษาเพียง 300 ชนิด เท่านั้นจากจำนวนพืชทั้งหมด 300,000 ชนิด และจำนวนรายการธาตุที่พืชต้องการก็จะเพิ่มขึ้นในอนาคต เช่น Ni เพิ่มเป็นธาตุอาหารรองในปี พ.ศ. 2535 (Perry, 1994)
การกระจายของพันธุ์ไม้แต่ล่ะชนิดนั้นจะมีความสัมพันธ์กับสภาพสิ่งแวดล้อมทางกายภาพ เช่น ดิน ภูมิอากาศ ฯลฯ Ogawa et al., (1961) ได้สำรวจและจำแนกสังคมพืชป่าเต็งรังในประเทศไทยพบว่า สังคมไม้เต็ง-ไม้รัง เป็นป่าที่มีความแห้งแล้งที่สุด มักพบในพื้นที่ที่มีความลาดชันสูง ผิวดินมีหินโผล่มาก เป็นหินทราย หินแกรนิต ดินเป็นดินลูกรังมีปริมาณกรวดและทรายมาก สังคมไม้เหียง-ไม้พลวง พบในพื้นที่ที่มีความลาดชันไม่มาก มีสภาพภูมิอากาศชื้นกว่าไม้เต็ง-ไม้รัง ดินลึก เนื้อดินร่วนปนทราย
การสะสมธาตุต่างๆของพืชจะแตกต่างกันในแต่ล่ะชนิด มีนักวิจัยบางท่านได้ศึกษาถึงการสะสมและการดูดใช้ธาตุต่างๆ Breulman et al., (1996) ได้ศึกษาป่าเขตร้อนที่รัฐซาราวัก ประเทศมาเลเซีย พบว่า Gluta oba สะสมธาตุ Ba, Mallotus spp. สะสมธาตุ Mn Allantospermum borneense สะสมธาตุ Co, Koilodepas laevigatum สะสมธาตุ Ca, Sr และ Co, Memecylon spp. สะสมธาตุ Al นอกจากนี้ Pampasit (1998) ได้ศึกษาการสะสมธาตุต่างๆของพืชในป่าดิบเขาที่อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ จังหวัดเชียงใหม่ พบว่าพืชตระกูลถั่ว Albizzia odoratissima, Dalbergia floribunda และ Entada phaseoloides สะสมธาตุไนโตรเจน และ Aporusa villosa (Euphorbiaceae) สะสมธาตุ P, Mg, Mn และ Al
การเก็บเกี่ยวผลผลิตลูกชิดนั้น ต้นลูกชิดจะถูกโค่นลงแล้วจึงนำมาเข้าสู่ขั้นตอนการผลิต ซึ่งวิธีการดังกล่าวจะทำให้ต้นลูกชิดถูกทำลายไปเป็นจำนวนมากเนื่องจากความต้องการบริโภคลูกชิดได้เพิ่มมากขึ้น ผลผลิตลูกชิดเกือบทั้งหมดจะมาจากป่าและนำเข้าจากประเทศเพื่อนบ้าน ดังการศึกษาถึงนิเวศวิทยารวมถึงการขยายพันธุ์ของต้นลูกชิดนั้นจะเป็นการอนุรักษ์ต้นลูกชิดให้คงอยู่ในป่าธรรมชาติตลอดไป ผลที่คาดว่าจะได้รับ 1 ข้อมูลที่ได้จากการศึกษาครั้งนี้ จะแสดงให้เห็นถึงลักษณะทางนิเวศของต้นลูกชิด ตลอดจนความหลากหลายของพันธุ์ไม้และโครงสร้างของป่าที่ต้นลูกชิดขึ้นอยู่ ซึ่งจะเป็นข้อมูลที่จะชี้ให้เห็นถึงแหล่งที่อยู่เฉพาะที่ต้นลูกชิด
2 ข้อมูลที่จะได้นี้สามารถนำไปใช้ในการอนุรักษ์แหล่งที่อยู่อาศัยของต้นลูกชิด
3 ข้อมูลการการขยายพันธุ์ของต้นลูกชิด สามารถนำไปส่งเสริมให้เกษตกรปลูกเป็นพืชเศรฐกิจได้ เช่น เพาะต้นกล้าขาย อีกทั้งยังเป็นไม้ประดับ |
|
|
หน่วยงาน
ค้นหาโครงการวิจัย 
หน้าแรก
ค้นหา
แนะนำ